Οι ανθρωπιστικές επιστήμες συναντούν την πληροφορική

Συνάντηση εργασίας του Δικτύου Υποδομών για την Έρευνα στις Ανθρωπιστικές Επιστήμες (ΔΥΑΣ), με τίτλο "Οι ανθρωπιστικές επιστήμες συναντούν την επιστήμη της πληροφορικής", πραγματοποιήθηκε στις 18 Ιανουαρίου 2011 στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών. Κατά τη συνάντηση, οι εταίροι του ΔΥΑΣ (Ακαδημία Αθηνών, Ερευνητικό Κέντρο Αθηνά, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, Ίδρυμα Έρευνας και Τεχνολογίας, Διεύθυνση Εθνικού Αρχείου Μνημείων - Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού, Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Συστημάτων Επικοινωνιών και Υπολογιστών - Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο) εστίασαν σε τρεις θεματικές: Διαχείριση όρων και λεξιλογίου στο ψηφιακό περιβάλλον, Εκδόσεις και συλλογές στο ψηφιακό περιβάλλον και, τέλος, Ψηφιακές υπηρεσίες για τις ανθρωπιστικές επιστήμες.

Oμιλητές της εκδήλωσης ήταν εκπρόσωποι ερευνητικών κέντρων και πανεπιστημίων. Από την πλευρά του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης, η κα Δρ. Εύη Σαχίνη, Προϊσταμένη Τμήματος Στρατηγικής και Ανάπτυξης, παρουσίασε τις δράσεις του ΕΚΤ για ψηφιακές εκδόσεις και συλλογές στις ανθρωπιστικές επιστήμες, ενώ ο κ. Νίκος Χούσος, Προϊστάμενος Μονάδας Ανάπτυξης Εφαρμογών του ΕΚΤ, παρουσίασε πιο συγκεκριμένα τις ψηφιακές υποδομές και υπηρεσίες που αναπτύσσει το ΕΚΤ για τις ανθρωπιστικές επιστήμες.

Το ΕΚΤ αναπτύσσει υποδομές που υποστηρίζουν τη διάχυση της επιστημονικής γνώσης και δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στις υποδομές που εξυπηρετούν τις ανθρωπιστικές επιστήμες. Σε συνεργασία με τα Ινστιτούτα Ανθρωπιστικών Επιστημών του ΕΙΕ, το ΕΚΤ έχει αναπτύξει τρία επιστημονικά περιοδικά ανοικτής πρόσβασης (www.byzsym.org, www.tekmeria.org, www.historicalreview.org), δύο επιστημονικές περιοδικές εκδόσεις (www.ine-newsletter.org, www.ine-notebooks.org) και δύο θεματικά αποθετήρια για τις ανθρωπιστικές επιστήμες, τον Πανδέκτη (http://pandektis.ekt.gr), και, σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού, την ψηφιακή Ζωφόρο του Παρθενώνα (www.parthenonfrieze.gr). Μέσω των υποδομών αυτών, διατίθεται με Ανοικτή Πρόσβαση μεγάλος όγκος ψηφιοποιημένου επιστημονικού και πολιτιστικού αποθέματος που έχει παραχθεί στην Ελλάδα, και διευκολύνεται η μετάβαση στο ψηφιακό περιβάλλον εργασίας για ερευνητές, μαθητές, δασκάλους.

Το Δίκτυο Υποδομών για την Έρευνα στις Ανθρωπιστικές Επιστήμες ΔΥΑΣ συγκροτήθηκε το Μάρτιο του 2009, με στόχο την προώθηση της συνεργασίας των ερευνητικών φορέων και την ενίσχυση της ποιότητας της έρευνας στο πεδίο των ανθρωπιστικών επιστημών, την καταπολέμηση της απομόνωσης των ερευνητών και της επικάλυψης των δραστηριοτήτων τους και τη δημιουργία μιας πλατφόρμας ανταλλαγής ιδεών, καινοτομίας και πειραματισμού. Αποστολή του είναι η δημιουργία ενός δικτύου έρευνας των ανθρωπιστικών επιστημών, μια πρόταση για τη δημιουργία ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες και μια πρόταση για τη διασύνδεση με την ευρωπαϊκή υποδομή DARIAH.

Η προετοιμασία για το ευρωπαϊκό πρόγραμμα DARIAH (Digital Research Infrastructure for the Arts and Humanities) ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 2008 με στόχο τη δημιουργία μιας ερευνητικής υποδομής, μιας υπηρεσίας δηλαδή που θα υποστηρίζει, σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, την έρευνα με ψηφιακά μέσα στο πεδίο των ανθρωπιστικών επιστημών. Στόχος της ευρωπαϊκής υποδομής DARIAH είναι να παρέχει στους ερευνητές μια συνολική ηλεκτρονική υπηρεσία, και πιο συγκεκριμένα: πρόσβαση στα ψηφιακά αντικείμενα, διάθεση εργαλείων επεξεργασίας επικοινωνίας και συνεργασίας με άλλους ερευνητές και δυνατότητα σύνταξης και δημοσίευσης μελετών.

Το DARIAH θα εξασφαλίζει μακροχρόνια πρόσβαση και διατήρηση ερευνητικών δεδομένων και υλικού σε ψηφιακό περιβάλλον. Σε αυτό το πλαίσιο, θα ενοποιήσει πρωτοβουλίες εθνικών υποδομών στις χώρες όπου τέτοιες υποδομές έχουν αναπτυχθεί και θα ενθαρρύνει τη δημιουργία τους στις χώρες όπου δεν υπάρχουν, θα παράσχει χώρο επικοινωνίας και συνεργασίας των ερευνητών, θα εξασφαλίσει χώρο πειραματισμών και καινοτομίας και θα αναλαμβάνει εκπαιδευτικές και συμβουλευτικές υπηρεσίες. Η κατασκευή της υποδομής θα αρχίσει τον Φεβρουάριο του 2011, ενώ τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης καλούνται να μετάσχουν σε αυτήν, χρηματοδοτώντας το κόστος κατασκευής και λειτουργίας της.

Το δίκτυο ΔΥΑΣ ανταποκρίνεται σε αυτό τον σκοπό, τη διασύνδεση δηλαδή με την ευρωπαϊκή υποδομή DARIAH. Το έργο είναι εξάμηνης διάρκειας με προϋπολογισμό 125.000 ευρώ που καλύπτεται κατά 100% από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Αττικής (ΠΕΠ Αττικής) 2007-2013. Το ΔΥΑΣ αφορά τόσο τους φορείς που παρέχουν υπηρεσίες στο πεδίο των ανθρωπιστικών επιστημών (ερευνητικά και ακαδημαϊκά ιδρύματα, φορείς πολιτιστικής κληρονομιάς και φορείς τεχνολογίας), όσο και την ερευνητική κοινότητα, τους χρήστες δηλαδή των υπηρεσιών αυτών σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.

Read more...

24 ώρες αρχαιογνωσία

Ο Χρήστος Κωτσιόπουλος είναι ένας πραγματικά εμπνευσμένος φωτογράφος του ουρανού. Πραγματοποιώντας ατελείωτες ώρες φωτογράφησης συνήθως στο χειμωνιάτικο κρύο αξιοποιεί τη τεχνική time lapse, για να απεικονίσει την κίνηση των ουράνιων σωμάτων. Αρχαία μνημεία ή μαγικά τοπία, όπως ο Ναός του Ποσειδώνα και ο Κιθαιρώνας,  "ποζάρουν" με κατοχυρωμένη ακινησία σε αντίστιξη προς τη διαχρονική κίνηση του ουρανού.

Αυτή είναι μια πανοραμική λήψη 24 ωρών! 

Αστρικές ιχνογραμμές πάνω από τον αρχαίο ναό της Αρτέμιδος
στην Βραβρώνα Αττικής.

Read more...

«Γιατί διδάσκουμε Αρχαία Ελληνικά στα παιδιά»

Ι.Θ. Κακριδής

«Γιατί διδάσκουμε Αρχαία Ελληνικά στα παιδιά»

Γιατί αλήθεια διδάσκουμε τα αρχαία ελληνικά στα παιδιά που
θέλουμε να μορφώσουμε, σε τόσο πολλές ώρες μάλιστα;

Τρεις είναι οι κύριοι λόγοι που μας υποχρεώνουν να βοηθήσουμε τα
παιδιά μας να επικοινωνήσουν όσο γίνεται περισσότερο με τον αρχαίο
κόσμο.

Πρώτα απ’ όλα, γιατί είμαστε κι εμείς Έλληνες. Από τον καιρό του
Ομήρου ως σήμερα έχουν περάσει κάπου δυο χιλιάδες εφτακόσια χρόνια.
Στους αιώνες που κύλησαν οι Έλληνες βρεθήκαμε συχνά στο απόγειο της
δόξας, άλλοτε πάλι στα χείλια μιας καταστροφής
ανεπανόρθωτης∙ νικήσαμε και νικηθήκαμε αμέτρητες φορές∙ δοκιμάσαμε
επιδρομές και σκλαβιές∙ αλλάξαμε θρησκεία∙ στους τελευταίους αιώνες η
τεχνική επιστήμη μετασχημάτισε βασικά τη μορφή της ζωής μας∙ και
όμως κρατηθήκαμε Έλληνες, με την ίδια γλώσσα‐φυσικά εξελιγμένη‐, με
τα ίδια ιδανικά, τον ίδιο σε πολλά χαραχτήρα και με ένα πλήθος στοιχεία
του πολιτισμού κληρονομημένα από τα προχριστιανικά χρόνια. Στον
πνευματικό τομέα κανένας λαός δεν μπορεί να προκόψει, αν αγνοεί την
ιστορία του, γιατί άγνοια της ιστορίας θα πει άγνοια του ίδιου του ίδιου
του εαυτού του. Είμαι Έλληνας, συνειδητός Έλληνας, αυτό θα πει, έχω
αφομοιώσει μέσα μου την πνευματική ιστορία των Ελλήνων από τα
μυκηναϊκά χρόνια ως σήμερα.
Ο δεύτερος λόγος που μας επιβάλλει να γνωρίσουμε την αρχαία
πνευματική Ελλάδα είναι ότι είμαστε κι εμείς Ευρωπαίοι. Ολόκληρος ο
Ευρωπαϊκός πολιτισμός στηρίζεται στον αρχαίο Ελληνικό, με συνδετικό
κρίκο τον ρωμαϊκό. Με τους άλλους Ευρωπαίους μας δένει βέβαια και ο
Χριστιανισμός, όσο και να μας χωρίζουν ορισμένα δόγματα. Μα και ο
Χριστιανισμός έπρεπε να δουλευτεί πρώτα με την Ελληνική σκέψη, για να
μπορέσει ν’ απλώσει έπειτα στον ευρωπαϊκό χώρο. Η ρίζα του πολιτισμού
των Ευρωπαίων όλων είναι ο αρχαίος ελληνικός στοχασμός και η τέχνη,
γι’ αυτό δεν μπορεί να τα αγνοεί κανείς, αν θέλει να αισθάνεται πως
πνευματικά ανήκει στην Ευρώπη.
Μα ο κυριότερος λόγος που δεν επιτρέπεται οι νέοι μας ν’ αγνοούν
την αρχαίαν Ελλάδα είναι άλλος: στην Ελλάδα για πρώτη φορά στα
χρονικά του κόσμου ανακαλύφτηκε ο άνθρωπος ως αξία αυτόνομη, ο
άνθρωπος που θέλει να κρατιέται ελεύθερος από κάθε λογής σκλαβιά,
και υλική και πνευματική. Μέσα στους λαούς που περιβάλλουν τον
ελληνικό χώρο στα παλιά εκείνα χρόνια υπάρχουν πολλοί με μεγάλο
πολιτισμό, πάνω απ’ όλους οι Αιγύπτιοι και οι Πέρσες. Οι λαοί όμως αυτοί
ούτε γνωρίζουν ούτε θέλουν τον ελεύθερο άνθρωπο. Το απολυταρχικό
τους σύστημα επιβάλλει στα άτομα να σκύβουν αδιαμαρτύρητα το κεφάλι
μπροστά στο βασιλέα και στους θρησκευτικούς αρχηγούς. Η ελεύθερη
πράξη και η ελεύθερη σκέψη είναι άγνωστα στον εξωελληνικό κόσμο. Και
οι Έλληνες; Πρώτοι αυτοί, σπρωγμένοι από μια δύναμη που βγαίνει από
μέσα τους και μόνο, την δεσποτεία θα την μεταλλάξουν σε δημοκρατία,
και από την άβουλη, ανεύθυνη μάζα του λαού θα πλάσουν μια κοινωνία
από πολίτες ελεύθερους, που καθένας τους να νιώθει τον εαυτό του
υπεύθυνο και για τη δική του και για των άλλων την προκοπή. Ο
στοχασμός είναι κι αυτός ελεύθερος για τα πιο τολμηρά πετάματα του
νου και της φαντασίας. Ο Έλληνας είναι ο πρώτος, που ενώ ξέρει πως δεν
μπορεί ατιμώρητα να ξεπεράσει τα σύνορα του ανθρώπου και να γίνει
θεός, όμως κατέχεται από μια βαθιά αισιοδοξία για τις ανθρώπινες
ικανότητες και είναι γεμάτος αγάπη για τον άνθρωπο, που τον πιστεύει
ικανό να περάσει τις ατέλειές του και να γίνει αυτό που πρέπει να είναι−ο
τέλειος άνθρωπος.
Αυτή η πίστη στον τέλειον άνθρωπο, συνδυασμένη με το βαθύ
καλλιτεχνικό αίσθημα που χαρακτηρίζει την ελληνική φυλή, δίνει στον
αρχαίον Έλληνα τον πόθο και την ικανότητα να πλάσει πλήθος ιδανικές
μορφές σε ό,τι καταπιάνεται με το νου, με τη φαντασία και με το χέρι: στις
απέριττες μορφές που σχεδιάζουν οι τεχνίτες στα αγγεία της καθημερινής
χρήσης, στη μεγάλη ζωγραφική, στην πλαστική του χαλκού και του
μαρμάρου, πάνω απ’ όλα στο λόγο τους, και τον πεζό και τον ποιητικό.
Αυτόν τον κόσμο θέλουμε να δώσουμε στα παιδιά μας, για να
μορφωθούν∙ για να καλλιεργήσουν τη σκέψη τους αναλύοντας τη σκέψη
των παλιών Ελλήνων∙ για να καλλιεργήσουν το καλλιτεχνικό τους
αίσθημα μελετώντας ό,τι ωραίο έπλασε το χέρι και η φαντασία των
προγόνων τους∙ για να μπορέσουν κι αυτοί να νιώσουν τον εαυτό τους
αισιόδοξο, ελεύθερο και υπεύθυνο για τη μοίρα του ανθρώπου πάνω στη
γη∙ προπαντός για να φουντώσει μέσα τους ο πόθος για τον τέλειον
άνθρωπο.

Read more...

Εφαρμογή στο App Store της Apple με τίτλο Ομήρου Έπη.

Για πρώτη φορά είναι διαθέσιμη στο AppStore, μια Ελληνική εφαρμογή με την Ιλιάδα και την Οδύσσεια του Ομήρου με τα Αρχαία Κείμενα. Δημιουργός της ο Pericles Maravelakis.

Οι περισσότερες εφαρμογές που είναι διαθέσιμες έχουν αναπτυχθεί έχοντας την Αγγλική μετάφραση των κειμένων.
Τα ΟΜΗΡΟΥ ΕΠΗ προχωρούν ένα ακόμα βήμα πέρα από τα Αρχαία κείμενα, συμπεριλαμβάνοντας τις μεταφράσεις στη Νέα Ελληνική που επιμελήθηκαν οι Ν. Καζαντζάκης και Ι.Θ. Κακριδής.

 

Η πρώτη εφαρμογή είναι απλή και εύκολη στη χρήση για τον αναγνώστη.
Παράλληλα, θα βρείτε επιπλέον πληροφορίες όπως:
Βιογραφία Ομήρου,
Περιγραφή των έργων και των χαρακτηριστικών τους,
Περίληψη των δυο έργων ανά ραψωδία,
Τους προλόγους των εκδόσεων στα Νέα Ελληνικά από τους συγγραφείς τους, Ν. Καζαντζάκη και Ι.Θ. Κακριδή,
Την λίστα όλων των χαρακτήρων που παρουσιάζονται στην Ιλιάδα, είτε πρόκειται για πρωταρχικούς χαρακτήρες (πχ. Αχιλλέας, ‘Εκτορας) ή για δευτερεύοντες στην πλοκή του έργου.
Αλλά η εφαρμογή δεν τελειώνει εκεί...

Τα ΟΜΗΡΟΥ ΕΠΗ θα συνεχίσουν να αναπτύσσονται:
Με έκδοση για iPad, σε ειδικά διαμορφωμένο γραφικό περιβάλλον. (Η iPad εφαρμογή θα εκδοθεί μετά την κυκλοφορία iOS 4.2 και της διάθεση της συσκευής στην Ελλάδα),
Προσθήκη επιπλέον αναφορών και πληροφοριών για τα έργα,
Προσθήκη μεταφράσεων των έργων στην Αγγλική (Alexander Pope) και τη Γαλλική γλώσσα (Charles-René-Marie Leconte de L’Isle),
Μετάφραση της εφαρμογής σε Αγγλικά και Γαλλικά και δυνατότητα επιλογής γλωσσικού περιβάλλοντος,
Προσθήκη λειτουργιών όπως σελιδοδείκτες κ.α.
Η εφαρμογή ΟΜΗΡΟΥ ΕΠΗ υποστηριζει iPhone 3G, 3GS, 4 και iPod Touch, τρέχει σε iOS 4, κάνει χρήση τεχνολογιών multitasking και retina display ενώ είναι διαθέσιμη στο Application Store δωρεάν.

Read more...

Στο πρότυπο του Reader του Safari 5: επεκτάσεις για Chrome και Firefox

Ο Reader του Safari 5, που άρχισε να διατίθεται τον Ιούνιο, είναι μια λειτουργία που επιτρέπει μέσα από τον browser και πατώντας ένα εικονίδιο να διαβάσουμε ένα άρθρο από μια σελίδα στο ίντερνετ χωρίς να είναι φορτωμένη με γραφικά και διαφημίσεις, με τη γραμματοσειρά και στο μέγεθος χαρακτήρων που θέλουμε. Το αποτέλεσμα πραγματικά αυξάνει την αναγνωσιμότητα, ειδικά καθώς το άρθρο εμφανίζεται σε πρώτο πλάνο και η υπόλοιπη σελίδα σκοτεινιάζει, κάτι δηλαδή σαν Lights Off Mode για κείμενα, στην ίδια λογική με την παρακολούθηση βίντεο στο YouTube "με σβησμένα φώτα". Επίσης, βλέπουμε κατευθείαν όλες της σελίδες ενός άρθρου, όσες κι αν είναι, χωρίς το αρκετά εκνευριστικό και χρονοβόρο πάτημα του next page. Μπορούμε, τέλος, να ζουμάρουμε και να εκτυπώσουμε ή να στείλουμε με email το κείμενο που διαβάζουμε με αναδυόμενο μενού στο κάτω μέρος της οθόνης. Προσοχή μόνο, λειτουργεί με μεμονωμένα άρθρα, όχι με home pages: δεν εφαρμόζεται π.χ. στην κεντρική σελίδα μιας εφημερίδας ή ενός portal ή ενός blog, αλλά στις επιμέρους σελίδες/άρθρα τους.

Ελάχιστοι έχουν βέβαια Safari και ακόμα λιγότεροι θα έμπαιναν στη διαδικασία να αλλάξουν browser για να έχουν τον Reader του Safari. Οι καλές ιδέες στα προγράμματα υπάρχουν, όμως, για να αντιγράφονται και έτσι έχει κυκλοφορήσει αντίστοιχη επέκταση, ο iReader, για Chrome και για Firefox. Αντιγραφή απλώς; Όχι μόνο, αλλά και με κάποιες βελτιώσεις όπως η υποστήριξη σε συντομεύσης πληκτρολογίου, πέρα από το πάτημα του εικονιδίου, για το Lights Off Mode για το άρθρο σας ή τη δυνατότητα αφαίρεσης και share του άρθρου στο Facebook ή το Twitter. Η επέκταση μάλιστα λειτουργεί και με Firefox 4 beta.

Για την ιστορία, ο Reader του Safari βασίζεται στο bookmarlet Readability της arc90, αλλά το βελτιώνει αρκετά (πιο ελαφρύς, δε χρειάζεται να αλλάξεις σελίδα, περισσότερο παραμετροποιήσιμος, ευκολία εκτύπωσης και αποστολής).

Αν και τα πράγματα είναι απλά και εύκολα, μπορείτε να επισκεφτείτε έναν αναλυτικότερο οδηγό για τον Reader του Safari (και πώς να τον "πειράξετε" λίγο), καθώς και έναν οδηγό για την επέκταση iReader για Chrome και Firefox.

Πηγή: Ηλεκτρονικός αναγνώστης

Read more...

Ο δυστυχισμένος κόσμος του Προμηθέα

Ο Mark Weinstein τα τελευταία χρόνια ανεβάζει στο ιστολόγιό του μια σειρά από κόμικ με ήρωα τον Προμηθέα και τη δυστυχισμένη του ζωή. Οι ιστορίες του έχουν έντονα σκωπτική διάθεση και αρκετές φορές μου θύμισε τον δικό μας Αρκά.  

Εκτός από τον Προμηθέα εμφανίζονται ένας αετός με απίστευτο χιούμορ, ο Ερμής, ακτιβιστές και πολλοί άλλοι.

Στη σελίδα http://prometheuscomic.wordpress.com/the-whole-prometheus-enchilada/ μπορείτε να δείτε όλα του τα σχέδια από το 2007 και να χρησιμοποιήσετε μερικά στα μαθήματά σας.

http://prometheuscomic.wordpress.com/

Read more...

EPWING for the classics Project

Ο OHKUBO Katsuhiko παρουσίασε ένα πολύ ενδιαφέρον-κατά τη γνώμη μου-project. Αξιοποίησε τα λεξικά του Περσέα, μετατρέποντάς τα σε ένα νέο format, το EPWING που σύμφωνα με τα λεγόμενά του είνα πολύ γνωστό στην Ιαπωνία. Στη σελίδα http://sourceforge.jp/projects/classicalepwing/ μπορείτε να δείτε περισσότερα (ιαπωνικά). 

Η εύλογη απορία μου είναι, εφόσον το ELD και το ML 

(Intermediate Greek-English Lexicon διατίθενται με Creative Commons NonCommercial ShareAlike 3.0 License από τον Περσέα, δεν μπορεί  η ελληνική φιλολογική κοινότητα να οργανώσει μια συνεργατική μετάφραση αυτών των λεξικών σε ανοιχτό πρότυπο; Η τεχνογνωσία και η εμπειρία από παρόμοιες προσπάθειες στο εξωτερικό υπάρχουν και μάλιστα με επιτυχή αποτελέσματα. 

Read more...